The Caring Machine w ASP

Wyobraźmy sobie przyszłość, w której sztuczna inteligencja towarzyszy nam od chwili pierwszego oddechu aż po ostatnie tchnienie. W dziele The Caring Machine wizja ta nabiera realnego kształtu, zapraszając nas do wkroczenia w spekulatywną rzeczywistość, w której towarzysz oparty na sztucznej inteligencji pozostaje u naszego boku nawet w ostatnich chwilach życia. Gdy leżymy na łożu śmierci, ta cyfrowa istota czuwa nad nami, oferując słowa otuchy i pocieszenia. Jej przypominający ludzki głos staje się nieustannie obecnym strażnikiem, który ma sprawić, by nikt nie umierał w samotności. Czy jednak taka obecność rzeczywiście przynosi ukojenie, czy raczej dobitnie przypomina o tym, jak głęboko technologia przeniknęła nawet do naszych najbardziej prywatnych i intymnych doświadczeń?

W obliczu rosnącej na całym świecie liczby osób starszych oraz coraz większego obciążenia opiekunów i systemów ochrony zdrowia nietrudno wyobrazić sobie sytuację, w której sztuczna inteligencja zaczyna wypełniać luki tam, gdzie obecność drugiego człowieka jest ograniczona. Już dziś rozwijane są systemy AI zapewniające wsparcie poznawcze osobom z demencją, oferujące pomoc terapeutyczną za pośrednictwem agentów konwersacyjnych oraz wspomagające monitorowanie stanu pacjentów. W tym kontekście The Caring Machine pozwala zajrzeć w możliwą przyszłość, w której maszyny nie tylko wspierają procedury medyczne, lecz także uczestniczą w głęboko ludzkim akcie opieki i emocjonalnego towarzyszenia drugiej osobie.

Dzieło skłania do krytycznej refleksji nad konsekwencjami takiej przyszłości. Czy obecność sztucznej inteligencji w chwilach naszej największej bezbronności rzeczywiście wzmacnia poczucie, że ktoś się o nas troszczy, dzięki jej całodobowej dostępności? Czy może przeciwnie – ujawnia obraz społeczeństwa, które przekazało maszynom nawet empatię i potrzebę towarzyszenia drugiemu człowiekowi? Perspektywa „opiekuńczej” sztucznej inteligencji rodzi fundamentalne pytania etyczne i filozoficzne: czy AI może kiedykolwiek zastąpić wyjątkowo ludzkie doświadczenie empatii, miłości i obecności? A może jej obecność jedynie uwydatnia narastające wyobcowanie i depersonalizację, które mogą towarzyszyć coraz głębszej integracji technologii z naszym życiem?

Dzieło porusza również etyczny problem komercjalizacji opieki. Jeśli opiekunowie wykorzystujący sztuczną inteligencję staną się powszechni, czy będą służyć jako wsparcie dla ludzi sprawujących opiekę, czy też zostaną wykorzystani jako tańszy zamiennik, pozbawiając człowieka autentycznej więzi z drugim człowiekiem w ostatnich chwilach życia?

The Caring Machine nie udziela jednoznacznych odpowiedzi. Otwiera natomiast przestrzeń do rozmowy o przyszłości opieki, intymności i relacji międzyludzkich w epoce sztucznej inteligencji. Skłania nas do zastanowienia się nad tym, co cenimy w akcie troski o drugiego człowieka i czy AI może kiedykolwiek naprawdę zastąpić ciepło, empatię i wspólną bezbronność, które definiują ludzkie relacje. Ostatecznie dzieło zachęca nas do zmierzenia się nie tylko z możliwościami technologicznymi, lecz także z głębszym pytaniem: co właściwie znaczy, że ktoś się o nas troszczy?

Dzieło wykorzystuje technologie sztucznej inteligencji, duże modele językowe (LLM), uczenie maszynowe, syntezę mowy oraz animację 3D. Praca jest zgodna ze wszystkimi wymogami RODO, a żadne dane odbiorców nie są przechowywane.

Dzieło stworzyła Cecilie Waagner Falkenstrøm wraz ze swoim studiem art-tech ARTificial Mind. Przy projekcie pracowali również asystent artystyczny Cody Lukas oraz programiści Asbjørn Olling i Vincent Olesen.

Instalacja, projekcja, sztuczna inteligencja, słuchawki, łóżko.